Środki chelatujące stosowane w protokole cutlera

W protokole Cutlera wykorzystuje się tylko i wyłącznie 3 chelatory. Każdy z nich ma swoje konkretne działanie i efekty. Ich znajomość to podstawa skutecznej i bezpiecznej chelatacji.

Metale ciężkie oraz lekkie po dostaniu się do organizmu częściowo ulegają wydaleniu, a częściowo retencji, czyli odłożeniu w różnych tkankach organizmu. Nasz organizm jest w stanie usuwać niektóre z nich, ale w przypadku większości proces ten jest bardzo powolny i nigdy nie dochodzi do całkowitego oczyszczenia organizmu z nich, nawet mimo upływu dziesiątek lat. A w pewnych przypadkach usunięcie jakiegoś metalu z danego miejsca w organizmie metodą naturalną, w ogóle nie jest możliwe, jak np. w przypadku rtęci odłożonej w mózgu. Dlatego stosuje się środki chelatujące – aby przyśpieszyć ten proces, a w niektórych przypadkach umożliwić. Ponadto, jak dowiedziałeś się z tego artykułu poświęconego protokolowi Cutlera, rtęć zaburza transport mineralny i blokuje naturalne mechanizmy detoksykacyjne, uniemożliwiając organizmowi oczyszczanie się. Chelatacja jest wtedy jedynym wyjściem.

Wszystkie chelatory stosowane w protokole są związkami zawierającymi dwie grupy tiolowe, nazywane również sulfhydrylowymi. Grupy te są połączeniem siarki z wodorem i łatwo wiążą się z rtęcią oraz innymi metalami ciężkimi, tworząc kompleksy zwane chelatami i w takiej postaci zostają usunięte z organizmu. To właśnie obecność tych dwóch grup tiolowych odróżnia te chelatory od innych srodków polecanych do oczyszczania organizmu z metali ciężkich.

Do środków stosowanych w protokole Cutler zaliczamy

  • LA/ALA – kwas 6,8-ditiooktanowy, czyli kwas liponowy/alfa-liponowy, znany również jako tiooktanowy
  • DMSA – kwas 2,3-dimerkaptobursztynowy, czyli kwas dimerkaptobursztynowy.
  • DMPS – kwas 2,3-dimerkaptopropano-(1)-sulfonowy, czyli kwas dimerkaptopropanosulfonowy

LA/ALA – kwas liponowy/alfa-liponowy

ALA jest nasyconym kwasem tłuszczowym rozpuszczalnym zarówno w wodzie jak i tłuszczach. Dzięki temu jest jedynym stosowanym w protokole środkiem chelatującym, który przekracza barierę krew-mózg i penetruje w głąb organów, skąd wyciąga metale ciężkie. A więc działa zarówno w przestrzeni zewnątrz jak i wewnątrzkomórkowej. Biodostępność przy podaniu doustnym wynosi 40-50%. Najlepiej przyjmować go pomiędzy posiłkami, ponieważ przyjmowany do posiłku wchłania się w mniejszym stopniu. ALA wchłaniany jest bardzo szybko z układu pokarmowego i również szybko jest usuwany z organizmu. Okres półtrwania samego kwasu liponowego jest bardzo krótki i wynosi zaledwie 20-30 minut, natomiast okres poltrwania wynoszący 2-3 godziny zostal określony na podstawie jego metabolitów oraz doświadczeń osób stosujących ALA. Badania miały tutaj mniejsze znaczenie, gdyż sytuacja w przypadku ALA jest dosć skomplikowana, ponieważ jest kwasem tłuszczowym i nie ulega on metabolizmowi w pierwszej kolejności jak typowe ksenobiotyki. Jest on metabolizowany do przynajmniej kilkunastu znanych nam metabolitów, które posiadają właściwości chelatujące. Metabolity ALA są usuwane głównie z moczem i częściowo z kałem, natomiast chelaty rtęci, które tworzą wydalane są głównie (w 70%) z kałem, poprzez żółć.

ALA występuje w dwóch formach – R-ALA oraz S-ALA. Popularne suplementy na rynku zawierają mieszaninę R/S ALA, na której prowadzone były badania i na której oparty został protokół. W sklepach można znaleźć samą formę R-ALA, natomiast Cutler odradzał jej stosowanie, ponieważ wielokrotnie otrzymywał informacje od osób ją stosujących, że była nieskuteczna. Produkty zawierające tą formę są oznaczone jako R-ALA i są wyraźnie droższe od mieszaniny R/S ALA.

Niektórzy stosują ALA w celach diagnostycznych, to znaczy wykonują kilka rund i obserwują swoją reakcje. Jeśli im się pogarsza to otrzymują w ten sposób potwierdzenie, że są zatruci jakimiś metalami ciężkimi. Jest to tania metoda potwierdzenia podejrzeń, natomiast nie wolno jej stosować u osób z amalgamatami, kobiet w ciąży oraz nie zaleca się małych dzieci, które były szczepione w przeciągu ostatnich 3 miesięcy. U dzieci lepiej jednak mimo wszystko wykonać analize pierwiastkową włosów.

ALA dostępny jest bez recepty i można go kupić w każdym sklepie z suplementami oraz w internecie. Firma Swanson posiada najniższą dawkę 50mg. Niestety z jakością suplementów Swansona różnie bywa. Inną firmą, która ma niskie dawki ALA jest Kirkman, który posiada w swojej ofercie ALA w dawce 25 i 50mg. Producent ten oferuje suplementy dobrej jakosci, ale cena jest tutaj wyższa. Jest jeszcze Now Foods, który posiada 100mg kapsułki i przystępną cenę, pdobnie jak Swanson.
Jeśli dzielenie proszku z kapsułki nie stanowi dla Ciebie problemu to można śmiało brać ALA z Now albo innej firmy. Niższe dawki, rzedu kilku miligram oferuje chyba tylko firma Living Supplements, która sprzedaje chelatory wlaśnie przeznaczone do protokołu Cutlera.

Działanie

Badania nad właściwościami chelatującymi kwasu liponowego nie są jednoznaczne. Ich czytanie w poszukiwaniu konkretnych i jednoznacznych informacji jest trudne. ALA usuwa: rtęć (jest najlepszym chelatorem rtęci nieorganicznej), arsen (jest najlepszy chelatorem arsenu), antymon, kadm, pallad, platynę, tal, wolfram, mangan oraz cynk. Nie usuwa ołowiu, natomiast dzięki swoim właściwościom przeciwutleniającym, pomaga zmniejszyć stres oksydacyjny wywołany przez ołów oraz inne metale cieżkie. Zmniejsza wydalanie miedzi, cynku, kadmu i metylortęci, dlatego przerwy pomiędzy cyklami z jego zastosowaniem są potrzebne, aby ich poziom nie wzrósł zbyt mocno – głównie miedzi. Chodzi o to, że ALA zwiększa wydalanie miedzi wraz z moczem, a ten stanowi jedynie kilkanaście procent całkowitego wydalania miedzi i blokuje jej wydalanie z żółcią, która jest główną drogą eliminacji wynoszącą nawet 80%. Dlatego przerwy równe przynajmniej długości trwania cyklu są tak ważne. W praktyce okazało się, że do znacznej kumulacji rtęci dochodzi wolniej i rzadziej niż początkowo zakładano. Wygląda na to, że część osób jest bardziej podatna na szybszy wzrost jej poziomu choć może dojść do tego u każdej osoby, jeśli ALA będzie stsowany w niewłaściwy sposób.

W przeciwieństwie do DMSA i DMPS, które mogą być stosowane tuż po zatruciu metalami ciężkimi (z wyjątkiem zatrucia doustnego, wtedy podajemy węgiel aktywowany), stosowanie ALA dozwolone jest dopiero przynajmniej 3 miesiące od ostatniej ekspozycji na rtęć i wynika to z jego lipofilowości, o której wyżej wspomniałem. Dzięki niej przekracza barierę krew-mózg i może transportować rtęć również do mózgu, ponieważ rtęć zdaje się poruszać według gradientu stężeń – z miejsć o wyższym stężeniu do miejsc o niższym stężeniu. A wieć ALA nie może jej wyciągnąć z mózgu, jeśli jej stężenie we krwi jest większe niż w nim.

Stosowanie ALA w połączeniu z DMSA, zwiększa ilość usuwanej rtęci o 30% w stosunku do stosowania tych chelatorów pojedynczo. Prawdopodobnie odnosi się to równiez do połączenia ALA z DMPS. Ponadto przyjmowanie ALA w połączeniu z DMSA i DMPS, zmniejsza efekty uboczne ALA związane z emocjami.

Działania Niepożądane

ALA zwiększa wydalanie żółci i może przez to nasilać problemy z pęcherzykiem żółciowym, drogami żółciowymi i ogólnie układem pokarmowym. Może podrażniać odbyt, a więc jego stosowaniu może towarzyszyć swędzenie i pieczenie tych okolic, zwłaszcza przy hemoroidach. Luźne i ciemne stolce również się zdarzają co również wynika ze zwiększonego wydalania żółci.

Cutler dostrzegł również pewne charakterystyczne objawy, które nasila kwas liponowy, należą do nich: zwiększenie wydalania moczu, natrętne i obsesyjne myśli, zmienność emocjonalna, apatie, brak motywacji, charakterystyczny zapach moczu i łagodny światłowstręt. Wynikają one ze zdolności do przekraczania bariery krew-mózg. Można je złagodzić poprzez jednoczesne podawanie ALA z DMSA lub DMPS oraz skracając przerwę pomiędzy dawkami i zwiększając dawki suplementów wchodzacych w skład bazowej 4.

Mała grupa osób nawet przy skrajnie niskich dawkach ALA doświadcza dużych efektów ubocznych. Prawdopodobnie są to mocno zatrute osoby i wtedy rozwiązaniem jest stosowanie samego DMSA lub DMPS przez dłuższy czas, aż do momentu oczyszczenia organizmu na tyle, że dana osoba będzie w stanie radzić sobie z ALA. Niestety ciężko powiedzieć jak dlugo będzie to trwało, ale z doświadczeń innych osób można napisać, że jest to okres od kilku miesięcy do ponad roku. Niektórzy nawet po wielu rundach na samym DMSA lub DMPS tolerować bardzo male dawki ALA, nawet rzędu 100mcg, czyli 0.1mg.

Nietolerancja ALA

Istnieje mała grupa osób, która nie toleruje kwasu alfa-liponowego. Efekty uboczne po jego stosowaniu są bardzo nasilone i nie wynikają z redystrybucji. A więc dla upewnienia się, że problem tkwi w nietolerancji ALA, a nie w niewłaściwym stosowaniu protokołu, dokładniej zapoznaj się z efektami redystrybucji oraz samego ALA. Następnie spróbuj przyjmować ALA w dawce 5mg lub mniejszej, nawet poniżej 1mg co 2 godziny lub krócej. Jeśli twój problem faktycznie wynika z samej nietolerancji ALA, należy spróbować chelatacji za pomocą samego DMSA lub DMPS. U osób, które nie tolerują ALA, problem znika po dłuższej chelatacji z użyciem jednego z tych środków. Ciężko powiedzieć jaki dokładnie będzie to okres, ale z doświadczeń różnych osób szacuje się, że od około roku, półtora, a czasem krócej.

Niektórzy polecają R-ALA, natomiast sam Cutler odradzał jego stosowanie ze względu na liczne doniesienia od osób, które próbowały tej formy chelatora bez powodzenia.

Przyjmowanie ALA w postaci wcierek

Czasem zdarza się, że podanie doustne chelatorów może być znacznie utrudnione lub w ogóle nie możliwe. Można wtedy przyjmować ALA jako wcierki – na skórę (transdermalnie). ALA jest dość stabilne po rozpuszczeniu i ma właściwości lipofilowe, dzięki czemu może wchłonąc się przez skórę. DMSA i DMPS nie posiadają wlaściwości lipofilowych i potrzebują czegoś, co ptrzetransportuje je przez skórę, dlatego wykonanie transdermalnego DMSA i DMPS wymaga zarówno farmaceutycznej jakości chelatorów oraz odpowiedniej wiedzy. Można kupić je w postaci gotowego preparatu, natomiast opinie o stosowaniu ich w ten sposób są bardzo mieszane. Cutler odradza również stosowanie DMSA w ten sposób, ze względu na dość częste reakcje skórne, ale jeśli z jakiegoś powodu nie ma innej możliwości to jest to jakieś rozwiązanie.

Wcierkę z ALA można przygotować poprzez jego wymieszanie w maści lub kremie, najlepiej o jak najprostszym składzie. Można również rozpuścić go w oleju np. lnianym lub kokosowym. Bierzemy po prostu ¼ – ½ łyżeczki (małej do herbaty) oleju i rozpuszczamy w nim środek chelatujący. Następnie wcieramy go w miejsce, gdzie skóra jest cienka, np. wewnętrzna strona przedramion. Pamiętaj, aby użyć rękawiczek jeśli wcierasz chelator dziecku, aby uniknąć wchłonięcia jego części w twoje dłonie. Wcierki zaleca się przygotowywać na bieżąco, tuż przed użyciem. Dawki oraz przerwy pomiędzy nimi powinny być takie same jak w przypadku przyjmowania doustnego. Przyswajanie ALA przez skórę jest nieco mniejsze niż doustnie choć nie ma to większego znaczenia.

W przypadku DMPS w postaci wcierek są osoby, które stosowały go z powodzeniem, ale jest również dużo osób, które nie odczuwaly efektów, a postępy przyszły dopiero wraz ze zmianą na formę doustną.

DMSA – kwas dimerkaptobursztynowy

DMSA jest rozpuszczalnym w wodzie analogiem dimerkaprolu (BAL). Został dopuszczony przez FDA do stosowania u dzieci i dorosłych. Po podaniu doustnym wchłania się szybko, lecz nierównomiernie, a jego biodostępność przy podaniu tą drogą wynosi około 50%. Nie powoduje redystrybucji metali ciężkich do mózgu, ponieważ nie przekracza bariery krew-mózg, a obszar dystrybucji dotyczy głównie przestrzeni zewnątrzkomórkowej. Maksymalne stężenie we krwi osiąga po około 3 godzinach. 95% zawartości DMSA we krwi ulega związaniu z białkami, głównie resztami cysteinowymi grup sulfhydrylowych (SH) albumin, następnie tworzą się przypuszczalnie w nerkach mieszane disiarczki, które prawdopodobnie są właściwymi związkami chelatującymi (metale wiążą pozostałe grupy SH). Okres półtrwania przekształconego DMSA wynosi około 2-4 godzin i wydalany jest głównie z moczem. Jego skuteczność w obniżaniu poziomu ołowiu we krwi po podaniu doustnym jest porównywalna z EDTA podawanym pozajelitowo.

W przypadku DMSA nie ma sensu zawracać sobie głowy jego zakupem w Polsce. Ewentualnie mozna dostać go na allegro i jest to produkt firmy Living Supplements. Zamówienie go bezpośrednio na stronie tej firmy jest korzystniejsze cenowo

Działanie

DMSA nie przekracza bariery krew mózg i w przeciwieństwie do ALA, może być stosowany tuż po ekspozycji na rtęć, z wyjątkiem zabiegu usunięcia amalgamatów, po którym należy odczekać 4 dni. Przy jednoczesnym stosowaniu z ALA, zmniejsza jego efekty uboczne związane z emocjami.

DMSA usuwa: Antymon+, Arsen (głownie formy nieorganiczne, w przypadku form organicznych o właściwościach lipofilowych są mniej skuteczne), beryl, bizmut, kadm+, kobalt, miedź (prawdopodobnie), złoto (badania prowadzono tylko na zwierzętach), ołów+, rtęć (forma organiczna+ i nieorganiczna) i nikiel (badania tylko na zwierzętach). Plusy przy danym metalu oznaczają, że DMSA usuwa go lepiej niż DMPS.

Wydalanie z moczem jonów żelaza, wapnia, cynku i magnezu przy stosowaniu DMSA jest nieznaczne, natomiast może zwiększć istotnie wydalanie miedzi przy użyciu większych dawek.

Działania niepożądane

Do najczęstszych działań niepożądanych, które występują u około 10% pacjentów należą: brak łaknienia, nudności, wymioty i biegunka oraz przejściowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. Rzadziej – u około 5% pacjentów pojawia się wysypka, która czasami wymaga zaprzestania przyjmowania leku. Ponadto w rzadkich przypadkach może obniżać poziom neutrofili i dość często przyczynia się do przerostu candidy. Najrzadszym działaniem niepożądanym jest rozwój anemii hemolitycznej u osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, który jest wadą genetyczną. Generalnie jest mniej toksyczny niż DMPS i jest ogólnie dobrze tolerowany.

W przypadku znacznego spadku poziomu neutrofili zaleca się odpowiednią suplementację w celu ich regeneracji oraz przerwanie przyjmowania DMSA. Więcej na ten temt dowiesz się tutaj.

Nasilenie objawów związanych ze spadkiem stężenia chelatora w organizmie, występuje około 6 godzin po przyjęciu pojedynczej dawki DMSA. Dlatego zaleca się przyjmować go w krótszych odstępach czasowych – co 4 godziny, a nawet częściej, aby zapobiec nasileniu objawów.

DMPS – kwas dimerkaptopropanosulfonowy

DMPS, a dokładniej sól sodowa kwasu dimerkaptopropanosulfonowego (Dimaval) jest rozpuszczalnym w wodzie i niewielkim stopniu tłuszczach analogiem dimerkaprolu (BAL). Nie został on zatwierdzony przez FDA choć jest stosowany na terenach Rosji od 1958 roku, w Niemczech od 1976, a w Stanach Zjednoczonych od 1999. Jego biodostępność po podaniu doustnym wynosi około 50%, a maksymalne stężenie we krwi osiąga po około 4 godz. Podobnie jak DMSA nie powoduje redystrybucji metali ciężkich do mózgu ponieważ również nie przekracza bariery krew-mózg. Działa głównie w przestrzeni zewnątrzkomórkowej, natomiast prawdopodobnie dzięki większej lipofilowości w niewielkim stopniu dostaje się do wnętrza komórek – przestrzeni wewnątrzkomórkowej. We krwi wiąże się głównie z albuminami, a po biotransformacji do cyklicznych i acyklicznych disiarczków zostaje wydalony wraz z moczem. Produktami wydalanymi przez nerki są głownie różne cykliczne i acykliczne homopolimery, mieszany disiarczek DMPS-cysteina jest praktycznie nieobecny. Okres półtrwania wynosi mniej niż 9-10 godzin.

DMPS skuteczniej łagodzi objawy zatrucia oraz samej chelatacji niż DMSA i jest często tolerowany przez osoby, które nie są w stanie przyjmować DMSA ze względu na skutki uboczne ze strony układu pokarmowego. Przy stosowaniu DMPS możliwy jest zarówno brak efektów ubocznych występujących przy kuracji z użyciem DMSA lub ich mniejsze nasilenie co pozwala na kontynuacje terapii. Jest to dość ciekawe ponieważ DMPS uważa się za nieco toksyczniejszy od DMSA

DMPS można zamówić na stronie Living Supplements lub na recetpę w aptece na terenie Niemiec. Jego nazwa handlowa to Dimaval. Można go również dostać na allegro, ale wyjdzie znacznie drożej niż zamawiając bezpośrednio z LS.

Działanie

DMPS skuteczniej łagodzi efekty uboczne stosowania ALA oraz objawy zatrucia niż DMSA i jest często tolerowany przez osoby, które nie są w stanie przyjmować DMSA ze względu na skutki uboczne. Przy stosowaniu DMPS możliwy jest zarówno brak efektów ubocznych występujących przy kuracji z użyciem DMSA lub ich mniejsze nasilenie co pozwala na kontynuacje terapii. Jest to dość ciekawe ponieważ DMPS jest nieco toksyczniejszy od DMSA.

DMPS usuwa: Antymon, Arsen (głownie formy nieorganiczne, w przypadku form organicznych o właściwościach lipofilowych są mniej skuteczne), beryl, bizmut, kadm, kobalt+, miedź*, złoto (badania prowadzono tylko na zwierzętach), ołów (choć badania nie są całkowicie jasne, generalnie w przypadku zatrucia ołowiem, w pierwszej kolejności stosuje się DMSA), rtęć (forma organiczna i nieorganiczna*), nikiel (badania tylko na zwierzętach) i polon. Plusy przy danym metalu oznaczają, że DMPS usuwa go lepiej niż DMSA.

Może podobnie jak DMSA zwiększać wydalanie miedzi oraz cynku z moczem i tak samo nie ma to większego znaczenia klinicznego.

Chelatacja za pomocą DMPS w połączeniu z dietą bogatą w związki odżywcze oraz proteiny znacznie zmniejsza objawy zatrucia arsenem.

Działania niepożądane

Toksyczność DMPS jest mała, a efekty uboczne występują bardzo rzadko. Do efektów ubocznych należą: gorączka, dreszcze, wysypka, wzrost poziomu enzymów wątrobowych, neutropenia, a w rzadkich przypadkach zespół Stevensa-Johnsona oraz rumian wielopostaciowy. DMPS daje łagodniejsze objawy ze strony układu pokarmowego niż DMSA, mniejszy jest również spadek ciśnienia krwi. Jeśli pojawi się wysypka, nie należy więcej go przyjmować.

Nasilenie objawów związanych ze spadkiem stężenia chelatora w organizmie, występuje około 10-12 godzin po przyjęciu pojedynczej dawki DMPS. Dlatego zaleca się przyjmować go w krótszych odstępach czasowych – co 8 godziny, a nawet częściej, aby zapobiec nasileniu objawów.

 

4 KOMENTARZE

  1. co ma zrobić osoba, która ma wypełnienia amalgamatowe,a podejrzewa u siebie zatrucie rtęcią. Czy wszystkie amalgamaty zawieraja rtęć i czy ząb po takim wypełnieniu ( ponad 10 lat już) jest do uratowania?

    • Należy usunąć amalgamaty, a następnie wykonać zdjęcie skrzydłowo-zgryzowe dla potwierdzenia, że w zębach nie ma żadnych pozostałosci po amalgamatach. Dopiero wtedy można przeprowadzić chelatacje. Czy takie zęby są do odratowania to zależy od ich stanu. W Polsce mamy dwie kliniki, które usuwają amalgamaty we własciwy, a więc bezpieczny sposób:
      http://smiledentalstudio.pl/
      http://prestigedent.com.pl/

      Dla potwierdzenia zatrucia rtęcią wykonuje się analizę pierwiastkową włosów w laboratorium Doctor’s Data.
      Można ją zlęcić tuta:
      http://www.holisticheal.com/hair-elements-test.html
      https://www.directlabs.com/
      (nazwa badania to: Hair Toxic & Essential Elements-Doctor’s Data Kit)
      (tutaj przyjmują również włosy łonowe)

      PL (Włosy trafiają do USA i badane są przez laboratorium Doctor’s Data)
      http://drcubala.com/ (cenowo bardzo podobnie jak w holisticheal)
      http://www.genom.com.pl/ (ponoć drogo)

    • na jakiej zasadzie okresla sie czy nie ma resztek amalgamatu pod biala plomba na podstawie tego zdjecia skrzydłowo-zgryzowego? Czy kazdy moze to ocenic albo czy przynajmniej dentysta potrafi to ocenic? Pytalam kiedys jednego dentyste tak ogolnie czy na podstawie rtg mozna ocenic czy jest amalgamat pod kompozytem to nie wpsominal nic o tym skrzydłowo-zgryzowym zdjeciu ;/

    • Tak, na zdjęciu skrzydłowo-zgryzowym widać pozostałości po amalgamatach. Niestety nie każdy dentysta potrafi dobrze ocenić takie zdjęcie. Najlepiej byłoby udać się do gabinetu, w którym usuwają amalgamaty w bezpieczny sposób i mają doświadczenie w tych sprawach. Np. tutaj: http://smiledentalstudio.pl/
      lub http://prestigedent.com.pl/ i od niedawna prawdopodobnie również tutaj https://dentacare.pl/
      Pierwsze dwa gabinety są znane i sprawdzone. O ostatnim dowiedziałem się niedawno, ale kilka osób, które usuwały tam amalgamaty, powiedziały, że wszystko jest w porządku – przestrzegają zaleceń IAOMT. Z drugiej strony tylko pierwsze dwa gabinety widnieją na stronie organizacji IAOMT.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Inne ciekawe wpisy

Podstawowe informacje o protokole Cutlera

Podstawowe informacje o protokole Cutlera

Posiadasz lub posiadałeś srebrne "ciemne" plomby (amalgamaty)? A może od lat Twój stan zdrowia pogarsza się bez wyraźnej przyczyny lub chorujesz na jakąś chorobę przewlekłą? Jeśli Twoja odpowiedź brzmi twierdząco na choć jedno z pytań to metale ciężkie mogą być przyczyną twoich problemów.